بررسي اثرات كمك‌هاي مالي به شركت‌هاي گردشگري

ارايه كمك‌ها و جايزه‌هاي صادراتي به شركت‌هاي گردشگري كه بتوانند گردشگران خارجي را به گردش از ايران تشويق كنند از موضوعاتي است كه اكنون به عنوان يكي از برنامه‌هاي حمايتي دولت از صنعت گردشگري از آنها ياد مي‌شود.77
واقعيت آن است كه ايران درمقايسه با ديگر كشورها در زمينه جذب گردشگران بين‌المللي عملكردي ناموفق دارد و اين امر همواره به عنوان معضلي براي صنعت گردشگري ايران مطرح بوده‌است.77
اگرچه حمايت دولت از يك صنعت مي‌تواند دربهبود وضعيت آن و جلوگيري از ضرر و زيان سرمايه‌گذاران درآن بخش مفيد باشد، اما تجربه نشان مي‌دهد حمايت‌هاي دولتي فقط مي‌تواند زمان ورشكستگي يك بنگاه اقتصادي را به تاخير بيندازد و اگر ساير عوامل تاثيرگذار بر يك بنگاه اقتصادي بدون تغيير بماند اين حمايت‌ها كار به جايي نخواهد برد.77
كشورهايي كه برنامه حمايت مالي از صادرات را در دستور كار خود قرار مي‌دهند براي موفقيت اين برنامه خود، تمهيدات ديگري را نيز اتخاذ مي‌كنند و فقط به ارايه كمك صادراتي اكتفا نمي‌كنند. بنابراين ايجاد شرايط مساعد كسب و كار مهمترين اقدامي است كه بايد يك دولت براي تحقق اهداف اقتصادي خود بكار گيرد و ارايه كمك مالي مي‌تواند به عنوان تقويت كننده اين برنامه مطرح باشد.77
در زمينه صنعت گردشگري نيز اگرچه ارايه كمك مالي مي‌تواند به رونق درا ين صنعت كمك كند، اما در صورتي كه اين كمك‌ها در چارچوب برنامه‌اي فراگير صورت نگيرد نمي‌تواند براي راه حلي بلند مدت براي رفع معضل اين صنعت محسوب شود.77
در واقع مشكلاتي كه امروزه صنعت گردشگري ايران با آن دست به گريبان است، را نمي‌توان به مشكلات مالي محدود كرد، بنابراين ارايه برنامه كمك مالي نيز نمي‌تواند به عنوان تنها راه حل آن محسوب شود.77
نكته قابل توجه ديگر در زمينه ارايه كمك صادراتي، مقايسه گردشگري با ساير صنايع است. اگرچه از منظر صادرات و ورود ارز به كشور، اين صنايع در شرايط يكساني، قرار مي‌گيرند، اما واقعيت آن است كه صنعت گردشگري محصولي جز خدمت (سرويس) ندارد و بناچار اين صنعت بايد اين خدمات را در داخل كشور به مشتريان خود ارايه دهد. اين امر موجب مي‌شود كه شرايط اجتماعي و رواني كشور علاوه بر اينكه همچون ساير صنايع بر فعاليت اين بنگاه‌هاي اقتصادي اثرگذار باشد، تاثير زيادي نيز بر مشتريان اين صنعت داشته باشد؛ به عبارت ديگر با اينكه در ديگر صنايع، شرايط كشور فقط بر عرضه محصولات اثرگذار است، اين شرايط در اين صنعت طرف تقاضا را نيز تحت تاثير قرار مي‌دهد.77
براي آنكه دولت بتواند شرايط فعاليت اين صنعت را بهبود بخشد، بايد بتواند بر شرايط داخلي كشور و تصويري كه از اين شرايط در دنياي خارج ارايه مي‌شود، تاثيرگذار باشد كه اين امر فقط با صرف هزينه و اختصاص بودجه ميسر نمي‌شود.77
نكته ديگري كه بايد در زمينه ارايه اين كمك‌ها به آن توجه شود، اثر بلندمدت اعطاي اين حمايت‌هاست. اگر شركت‌هاي گردشگري به جذب گردشگران خارجي تشويق شوند، اما در زمينه كيفيت خدماتي كه اين شركت‌ها به مشتريان خود ارايه مي‌كنند، هيچ نظارتي صورت نگيرد، ممكن است، مسايل كيفي مربوط به خدماتي كه اين شركت‌ها ارايه مي‌كنند به فراموشي سپرده شود و گردشگراني كه از ايران به كشورهاي خود باز مي‌گردند، به مبلغان منفي صنعت گردشگري ايران مبدل شوند.77

بنابراين ارايه جايزه فقط بر اساس تعداد جهانگرد و مليت آنها به معني در نظر نگرفتن بسياري ديگر از متغيرهايي است كه در زمينه گردشگري موثر است و بايد به آن توجه شود.77
نكته ديگر قابل توجه نيز مسايل اقتصادي مرتبط با جهانگردي است كه شايد در نگاه اول كم اهميت جلوه كند، اما اثري بزرگتر بر آن مترتب است. برخي از شركت‌هاي جهانگردي براي آنكه بتوانند رضايت مشتريان خود را جلب كنند از امكاناتي استفاده مي‌كنند كه آن را از خارج از كشور تهيه كرده‌اند و شايد در محاسبه نهايي ارزآوري فعاليت آنان براي كشور رقم قابل توجهي نباشد طبيعي است كه اين بنگاه‌ها در مقايسه با بنگاه‌هايي كه سعي مي‌كنند با رعايت كيفيت، از امكانات داخل كشور براي ارايه خدمت به جهانگردان استفاده مي‌كنند، بايد جايزه صادراتي كمتري دريافت كنند، زيرا هدف از اين جايزه توسعه صادرات كشور است.77
در واقع لازم است كه براي رونق بخشيدن به صنعت گردشگري و بهره‌مند ساختن كشور از منافع ارزي آن، برنامه اين همه‌جانبه تدوين شود و براي اين بخش اقتصادي با توجه به شرايط آن تصميم‌گيري شود تا ميان تصميم‌ها و اهداف هماهنگي كاملي بوجود آيد.77